Δευτέρα, 20 Νοεμβρίου 2017

Πολυσπόρια της Πολυσπορίτισσας: Ένα πιάτο γευστικό και συμβολικό…(Γράφει:η Μαρία Αγγέλη)

Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη
Δρ. Κοινωνικής Λαογραφίας

«Και τι δεν κάνατε για να με θάψετε
 όμως ξεχάσατε πως είμαι σπόρος»
(Nτίνος Χριστιανόπουλος)

      Η Πολυσπορίτισσα: Τα  Εισόδιατης Θεοτόκου, 21 Νοεμβρίου, είναι μια γιορτή που συνδέεται με τη σπορά. Ανάλογα με τον τόπο και τις κλιματολογικές συνθήκες , η σπορά κατά την ημέρα αυτή αλλού είναι στο τέλος και αλλού στο μέσον της. Αν είναι στο τέλος, τότε η ονομασία που αποδίδουν στην Παναγία είναι «Αποσπερίτισσα». Αν είναι στο μέσον «Μεσοσπερίτισσα».
    Ο λαός θεωρεί την Παναγία, εκτός των άλλων, προστάτρια της σοδειάς, γι’ αυτό κατά την αρχαία συνήθεια, την «πανσπερμία», εισάγει στο ναό πολυσπόρια. Έτσι,  προκύπτει και η ονομασία « Πολυσπορίτισσα»......



    Ο Δημήτριος Λουκάτος, καθηγητής της Λαογραφίας, γράφει ότι προσφέρεται στην Παναγία – Δήμητρα «ευχαριστήρια πανσπερμία για το καλό που πέρασε και το καλό που πρέπει να συνεχιστεί». Αφού η σοδειά του καλοκαιριού έχει καταναλωθεί περίπου στο μισό:
«Μισό ’φαγα, μισό ’σπειρα,
μισό ’χω να περάσω», κατά το λαϊκό δίστιχο.

Τα πολυσπόρια: Την παραμονή ή ανήμερα των Εισοδίων της Θεοτόκου οι νοικοκυρές έβραζαν πολλά σπόρια: σιτάρι, καλαμπόκι, φασόλια, φακές, κουκιά, ρεβίθια, μπιζέλια… για την οικογένεια και για να μοιράσουν στη γειτονιά τους,  να τους ευχηθούν να γίνουν τα σπαρτά και να έχουν καλή σοδειά!
    Ένα πιάτο το πήγαιναν στηνεκκλησία κατά τη λειτουργία και διαβαζόταν. Στη συνέχεια το μοίραζαν στον κόσμο (όπως τα κόλλυβα). Μέρος  του κρατούσαν για στο σπίτι. Από αυτό έδιναν στα ζώα που χρησιμοποιούνταν παλιά στο όργωμα  και το υπόλοιπο το έριχνε ο γεωργός στο χωράφι.

     Ο Δημήτρης Λουκόπουλοςδιασώζει και μια άλλη συνήθεια των Αιτωλών:
 «σε πολλά χωριά παίρνουν πολυσπόρια και πάνε στην πηγή, τα ρίχνουν μέσα και λένε:
όπως τρέχει το νερό να τρέχει το βιό. Παίρνουν νερό και γυρίζουν».

       Όπως αναφέραμε, πρόκειται για μια αρχαία συνήθεια που δείχνει το σεβασμό των ανθρώπων στη μάνα φύση και στη ζωοδότρα γη.
      Ο αγροτικός κόσμος ήθελε να ευχαριστήσει τη γη που του χαρίζει καρπούς απαραίτητους για τη ζωή του. Έτσι το έθιμο συνεχίστηκε από τα αρχαία στα νεώτερα χρόνια.
      Η τεχνολογική εξέλιξη, τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα βελτίωσαν σημαντικά την απόδοση των αγροτικών καλλιεργειών. Η γη χαρίζει άφθονους καρπούς στους νεοέλληνες αγρότες.
     Έτσι, δεν υπάρχει η ανάγκη να την εξευμενίσουν με διάφορα έθιμα… Πολλά από αυτά παραμελήθηκαν και ξεχάστηκαν…
     Ωστόσο, και σήμερα κάποιες νοικοκυρές, κυρίως από αγροτικές οικογένειες, συνεχίζουν το έθιμο αυτό. Στα Εισόδια της Θεοτόκου βράζουν πολυσπόρια!
   
      Το διατηρούν ως ένα ιδιαίτερο πιάτο συνδεδεμένο με την αγροτική καλλιέργεια και παραγωγή. Και κυρίως συνδεδεμένο με την Παναγιά μας! ΤηνΠολυσπορίτισσα!
     Εξάλλου στις μέρες μας η χύτρα ταχύτητας διευκολύνει το βράσιμο των σπόρων… Δεν απαιτείται πια εκείνη η χρονοβόρα διαδικασία βρασμού τους στην απλή κατσαρόλα στο τζάκι ή στο πετρογκάζ…
      Κάθε χρόνο, της Πολυσπορίτισσας, η γειτόνισσά μου, Έφη Θεοδωροπούλου βράζει σε μια μεγάλη χύτρα πολυσπόρια. Μετά το βράσιμο προσφέρει σε μας τις φίλες της ένα βαθύ πιάτο με ζάχαρη ή μέλι! Εμείς απολαμβάνουμε το εξαιρετικό έδεσμα και της ευχόμαστε :
Χρόνια πολλά! Και του χρόνου! 

http://xiromeronews.blogspot.gr

Πέμπτη, 16 Νοεμβρίου 2017

Φωτογραφίζοντας τα πέτρινα ερειπωμένα σπίτια του χωριού μας.....

Ερειπωμένα σπίτια .....στις ραχούλες και μικρούς συνοικισμούς του χωριού που εγκαταλείφθηκαν από τους ιδιοκτήτες τους στέκουν ακόμη «αγέρωχα»,αν και μισογκρεμισμένα από το χρόνο και τις κακουχίες. Βασικό χαρακτηριστικό τους η ανθρώπινη εγκατάλειψη αλλά και η «ερημιά» που άφησε πίσω το διάβα της ζωης.
Απομεινάρια μιας παλιάς  γνήσιας λαϊκής αρχιτεκτονικής,πού κρατάει για
 δεκαετίες ολόκληρες ατόφια τα υπέροχα στοιχεία της.Μέσα από τις έγχρωμες φωτογραφίες,ζωντανεύει ξανά στα μάτια μας η εικόνα εκείνη της ασπρόμαυρης εποχής.
Μπαίνοντας  στο ερειπωμένο κατώφλι αντηχούν στ'αυτιά σού οι φωνές εκείνες,πού έσφυζαν από ζωή,αντικρίζεις σε κάθε γωνιά, σπιθαμή προς σπιθαμή τις σκιές εκείνες πού κάποτε εκεί γεννήθηκαν η πέθαναν.
Τα συναισθήματα ανάμεικτα,μία χαρμολύπη διαπερνά το είναι σού και αναρωτιέσαι γιατί...πως πέρασε ετσι η ζωή,πού χάθηκε όλος αυτός ο κόσμος?
Ερημώνει ο τόπος μας και οι λιγοστοί πού απέμειναν....κλεισμένοι πια στο Εγώ τους, να βρίσκονται αντάμα με την μοναξιά.... εκείνα τα χρόνια όλοι μαζί αντάμα κοιμόντουσαν, έτρωγαν και μοιράζονταν την ίδια στέγη.
Σπίτια διάπλατα ανοιχτά,με γέλια και χαρές και μια θερμή αγκαλιά σε κάθε μουσαφίρη και γείτονα...Σήμερα πόρτες ερμητικά κλειστές,πού μέσα τούς κρύβουν μία απόμακρη και κρύα ερειπωμένη καρδιά.Το υστέρημά τούς τότε πλεόναζε από αγάπη,η κρίση πού διανύουμε σήμερα υστερεί από αλληλεγγύη.Ο φωτογραφικός φακός του potamoula news σας 
ταξιδεύει στα πέτρινα χρόνια εκείνα,πού όμως είχαν νόημα και έκρυβαν την βαθύτερη έννοια της ζωής!!!!